Actueel
Een netwerk van Autonome AI Agenten die harmonisch samenwerken. Wie wil dat niet?
Meerdere AI-agents worden snel rommelig zonder eigenaar, kennis en grenzen. Met een paspoort per agent, menselijke controle en een kleine start houdt u het werkbaar.
Veel MKB-bedrijven beginnen met één chatbot of één AI-assistent. Dat werkt vaak. Problemen ontstaan als er een tweede en derde agent bij komt: één voor mail, één voor offertes, één voor de telefoon. Zonder afspraken botsen die agents op kennis, rechten en verantwoordelijkheid. Dit artikel geeft een praktisch besturingsmodel, gebaseerd op een Emerce-column van co-Founded by AI en op de aanpak van gemeente Zwolle.
Waarom meerdere agents snel rommelig wordt
Een AI-agent is software die een doel nastreeft over meerdere stappen: lezen, beslissen, iets in een systeem zetten. Handig, maar ook risicovol. Zodra agents naast elkaar werken, duiken drie vragen op. Wie is verantwoordelijk als het misgaat? Welke kennis delen ze, en is die actueel? Wat mogen ze zelf doen, en wanneer neemt een mens over?
Zonder antwoord op die vragen ontstaan dubbele mails, verouderde antwoorden en onduidelijke rechten. In de Emerce-column beschrijven Geert-Jan Smits en Jurrien Kerstholt hoe zij dit aanpakken met een besturingsmodel van vier lagen: Brain (bedrijfskennis), Harness (werkomgeving met grenzen), LLM (het taalmodel) en Tools (het gereedschap). Een paspoort per agent verbindt die lagen.
Eerst kennis en afspraken, dan techniek
De column beschrijft zes stappen. De volgorde is bewust: eerst kennis en afspraken, daarna techniek. Kort samengevat.
- Verzamel besluiten, productfeiten en werkwijzen in een gedeelde kennisbank. Geef elk onderwerp een eigen plek en noteer besluiten met datum en reden.
- Leg vast waar agents informatie ophalen, welke taken ze zelfstandig doen en wanneer ze een mens inschakelen. Laat elke werkomgeving naar dezelfde basisregels verwijzen.
- Geef elke agent een paspoort: taak, databronnen, rechten, eigenaar en wat er gebeurt bij een vergissing.
- Vertaal dat paspoort naar de werkomgeving: budget, maximumaantal werkrondes, alleen toegang tot wat nodig is, een logboek en een eindcontrole.
- Kies het model en de tools bij de taak. Een antwoord uit een vaste kennisbank vraagt minder dan een lastige analyse.
Laat agents nieuwe kennis als voorstel aanleveren. Een mens beoordeelt wat de kennisbank aanvult. Plan vaste onderhoudsmomenten.
Boven elk domein blijft een menselijke eigenaar. Die bepaalt prioriteiten, keurt voorstellen en draagt de gevolgen. Hoe zwaarder de foutkosten, hoe strakker de begeleiding. Twintig agents die conceptteksten maken vragen een andere inrichting dan twintig agents die betalingen of klantgegevens wijzigen.
Train mensen voordat agents live gaan
Techniek alleen is niet genoeg. Gemeente Zwolle laat zien waarom. Volgens Computable (6 november 2026) zijn daar al zo’n achthonderd medewerkers getraind in werken met AI. Bijna de helft van de ambtenaren is getraind, en 90 procent van de getrainde medewerkers gebruikt Copilot wekelijks. Toch wachten de agents Joop Inkoop en Mike Rosoft nog op bestuurlijke kaders voordat ze breed live gaan.
Zwolle begon klein, met RPA-experimenten, en groeide naar hyperautomation. Product owner Remmie Groot-Posthuma benadrukt: vraaggestuurd werken, met eigenaarschap en borging. Het advies uit de presentatie: centrale regie, adoptie breder trekken dan één tool, en durven beginnen zonder alles vooraf dicht te regelen. Voor MKB is de les herkenbaar. Train uw mensen eerst, leg kaders vast, en rol agents daarna gefaseerd uit. Niet andersom.
Kies een agent-bouwer die bij u past
Er zijn veel platforms: van no-code tot sterk technisch. Vergelijkingen zoals die van Zapier (bijgewerkt mei 2026) geven handige criteria, zonder dat u meteen een merk hoeft te kiezen. Let op vier dingen.
- Kan de agent echt doelen over meerdere stappen nastreven, of is het alleen een chatbot?
- Hoe goed koppelt hij aan de apps die u al gebruikt, en wie onderhoudt die koppelingen?
- Hoeveel technische kennis heeft uw team nodig om iets bruikbaars te bouwen?
- Zijn er menselijke goedkeuring, rechtenbeheer, logging en een auditspoor?
Voor een klein team met standaardtools past vaak een no-code of low-code platform. Heeft u strikte dataregels of maatwerk-API’s, dan is een technischer of zelf gehost platform logischer. Kies geen tool omdat die nu populair is. Kies op integraties, controle en wie het moet kunnen onderhouden.
Kleine start
Begin niet met een organigram van tientallen agents. Kies één intern proces met een vaste eigenaar, bijvoorbeeld sorteren van inkomende offertes of het voorstellen van een CPV-code zoals Joop Inkoop bij Zwolle. Schrijf het paspoort, koppel alleen de benodigde systemen en laat een mens elk voorstel of gevoelige actie goedkeuren.
Meet twee weken lang fouten, handovers naar mensen en tijdswinst. Pas daarna een tweede agent toe. Zo voorkomt u chaos én leert u wat uw organisatie aankan.
Praktijkles: deze week één proces, één eigenaar, één paspoort. Kennis en afspraken eerst, techniek daarna, en altijd een mens die beslist bij foutkosten. Wilt u sparren over een veilige start met AI-agents in uw bedrijf? Mail info@aipuls.nl.
Bronnen
Elke bron opent in een nieuw tabblad.
